10 września br. w Warszawie odbyły się uroczystości 125-lecia Samorządu Rolniczego w Polsce oraz 25-lecie odrodzonych Izb Rolniczych. Na obchody przybyły delegacje z 16 województw oraz goście ze świata rolnictwa i agrobiznesu. Z ramienia Lubelskiej Izby Rolniczej w uroczystościach uczestniczyli: Prezes Zarządu Gustaw Jędrejek; Wiceprezes Zarządu Antoni Skura; Członkowie Zarządu: Adam Bojarski, Roman Chodzik, Janusz Skrzypek; Delegat do KRIR Grzegorz Pszczoła; Dyrektor Biura LIR Wojciech Kniaziuk; Kierownik Oddziału Zamiejscowego LIR w Chełmie Dorota Frącek, Delegaci do Walnego Zgromadzenia LIR: Jerzy Antolak, Henryk Brankiewicz, Marta Gawron, Paweł Golec, Krzysztof Zięba. Odznaczeni został Prezes Gustaw Jędrejek Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Srebrną Odznaką - "Zasłużony dla Samorządu Rolniczego" oraz Delegat do KRIR Grzegorz Pszczoła Srebrną Odznaką - "Zasłużony dla Samorządu Rolniczego".

Uroczystości Jubileuszu 25-lecia Izb Rolniczych zapoczątkowała msza święta pod przewodnictwem Arcybiskupa Kardynała Kazimierza Nycza w Świątyni Opatrzności Bożej, w dolnej części kościoła na warszawskim Wilanowie.

Uroczystość 25-lecia Izb Rolniczych i 125-lecia powstania Izb Rolniczych na ziemiach polskich zaszczycili swoją obecnością delegaci ze wszystkich Wojewódzkich Izb Rolniczych w kraju. W uroczystej mszy świętej, w której uczestniczyli także byli prezesi Izb Rolniczych (m. in. Józef Waligóra) oraz byli ministrowie rolnictwa: Gabriel Janowski, Roman Jagieliński, Wojciech Olejniczak, Stanisław Kalemba, Krzysztof Jurgiel.

Arcybiskup Kardynał Kazimierz Nycz podczas homilii podkreślił jak ważną rolę odgrywają samorządy rolnicze w obronie rolników na wsi. Dodał również jak wiele pozytywnych zmian dokonało się na polskiej wsi,  wciągu minionych 25 lat zaznaczając, że przy polskich skłonnościach do narzekania, nie zauważamy ich i nie doceniamy ich ogromu. 

Dalsza, oficjalna część Jubileuszu odbywa się na warszawskim Ursynowie, na terenie Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w auli kryształowej.

Uroczystość jubileuszu 25-lecia odrodzonego po czasach socjalistycznych samorządu rolniczego było nie tylko dobrą okazją do wspomnień i podsumowań, ale także do wskazania najważniejszych problemów, jakie stoją przed samorządem rolniczym i rolnictwem w najbliższych latach. Wiktor Szmulewicz – prezes Krajowej Rady Izb Rolniczych przytoczył list Białostockiej Izby Rolniczej z 1937 roku, w którym ówcześni samorządowcy wskazywali na najważniejsze problemy polskiej wsi.

– Wiele z tych postulatów dotyczących opłacalności i traktowania wsi brzmi wciąż aktualnie – mówił Szmulewicz. Jego zdaniem o sprawy rolnictwa trzeba dbać nieustannie, w każdych czasach i w każdym ustroju. Początki izb rolniczych wspominał także pierwszy prezes Krajowej Rady Izb Rolniczych – Józef Waligóra.

Korzenie izb w Wielkopolsce 


Świętowany jubileusz 125-lecia funkcjonowania Izb Rolniczych na teranych Polski odnosi się do powstania pierwszej Izby Rolniczej w Wielkopolsce. Jan Krzysztof Ardanowski, wieloletni  - drugi po Józefie Waligórze – prezes Krajowej Rady Izby Rolniczych przypomniał, że przedwojenne izby rolnicze, do których tradycji teraz się odwołujemy skupiały elity rolnicze, ziemian, ludzi światłych i wykształconych, którym leżało na sercu dobro wsi i rolnictwa. – Po wybuchu wojny działacze izb rolniczych byli ofiarami nazistów, którzy w tych elitach widzieli groźnego wroga. Jednym z pierwszych był mój poprzednik przedwojenny szef Pomorskiej Izby Rolniczej, który został zamordowany przez Niemców – mówił Ardanowski. To samo stało się z izbami po II wojnie światowej, kiedy to komuniści zakazali jakiejkolwiek działalności samorządowej, w tym rolniczej.

 

Wiktor Szmulewicz zaapelował do obecnych na jubileuszu polityków, by – skoro obecnie tak często przywołuje się tradycje przedwojenne – izby mogły odzyskać warszawską siedzibę izb rolniczych, w którym obecnie mieści się Samopomoc Chłopska. – Budynek ten jako jeden z nielicznych uratował się w czasie wojny i powinien teraz wrócić do Izb – apelował Szmulewicz. 

 

Gratulacje od Prezydenta 


W liście gratulacyjnym Prezydent Andrzej Duda deklarował współpracę z Izbami Rolniczymi. W słowach odczytanych przez doradcę Barbarę Fedyszak-Radziejowską Prezydent wspomniał podpisaną 22 czerwca 2020 roku (w trakcie kampanii wyborczej) deklarację współpracy z rolniczym samorządem. Prezydent dziękował rolnikom i gratulował, że tak dobrze rolnictwo poradziło sobie w czasie pandemii, jednocześnie gwarantując bezpieczeństwo żywnościowe.

 

Obecny na spotkaniu minister Grzegorz Puda, szef Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, nie szczędził podziękować i gratulacji. 

- Ważna uroczystość 25-lecia izb i 125-lecia powstania izb rolniczych na terenach polskich jest dowodem na to, że podstawowym celem było i jest dbanie o interesy polskiej wsi i ludzi, który dostarczają żywność – podkreślał minister Puda i dodał:

- Dziękuję za dobrą współpracę, za długie dyskusje, konstruktywne i merytoryczne, nawet wtedy, gdy nasze poglądy się rozjeżdżają, to zawsze z Panem Prezesem dochodzimy do konkretnego rozwiązania, które ma służyć rolnikom. Czasem te dyskusje są emocjonalne ale  to wy pokazujecie jak wygląda życie na wsi i za to Wam dziękuję – mówił Puda. 

Przypomniał też, że kiedy został powołany na ministra, w jednym z pierwszych wystąpień podkreślał, że ważne jest dla niego wspieranie rodzinnych gospodarstw rolnych. – Teraz projekt ustawy o gospodarstwie rodzinnym niebawem trafi do sejmu a zapisy tej nowej ustawy są zgodne z tym, o co walczyły i walczą izby rolnicze – argumentował Puda. Minister życzył samorządowcom dalszej dobrej współpracy z resortem oraz by działalność samorządowa przynosiła korzyści rolnikom, których izby reprezentują. Obecni na uroczystości samorządowcy już w kuluarach życzyli sobie, by minister miał dla nich więcej czasu na rzeczywiste, merytoryczne dyskusje tak ważne obecnie w czasie kształtowania zasad funkcjonowania rolnictwa na najbliższe lata w ramach WPR. 

Robert Telus – szef sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, składając gratulacje na ręce Wiktora Szmulewicza, mówił o walce o polskie rolnictwo. – Ta walka ciągle trwa, bo w dobie Unii i globalizacji walka o polskie rolnictwo się nie zakończyła. Europa oczekuje od nas Polaków i rolników, że będziemy walczyć o nasze wartości, których polska wieś nigdy nie utraciła, a które są tak bardzo potrzebne i w Polsce i na świecie. To są tradycyjne wartości, którymi polska wieś zawsze stała i stoi – mówił Robert Telus. Szef sejmowej komisji przekonywał, że musimy dalej się wspierać, mając na myśli samorządowców i polityków, ale też i spierać w walce o interesy polskiej wsi. 

Czesław Siekierski, były szef Sejmowej Komisji Rolnictwa w Parlamencie Europejskim podkreślił rolę polskich Izb Rolniczych na arenie europejskiej w COPA/COGECA czy w pracach europejskiego parlamentu. – Izby muszą też wyczuwać wyzwania przyszłości i na nie reagować – podsumował Siekierski. 

W trakcie uroczystości wręczono odznaczenia państwowe za wybitne  zasługi dla rozwoju samorządu rolniczego w Polsce, za działalność na rzecz rozwoju rolnictwa. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski odznaczono Prezesa KRIR Wiktora Szmulewicza.

Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski zostali odznaczeni:

  • Gustaw Jędrejek
  • Jan LenczowskiI
  • Romuald Tański
  • Bronisław Węglewski

Złotym Krzyżem Zasługi:

  • Ryszard Czaicki
  • Ryszard Kleinszmidt
  • Robert Nowak

Srebrnym Krzyżem Zasługi:

  • Marek Froelich
  • Stanisław Myśliwiec
  • Zbigniew Tomaszewski

Brązowym Krzyżem Zasługi:

  • Agnieszka Łodej
  • Jolanta Nawrocka
  • Marek Siniło
  • Zbigniew Stajkowski

Dodatkowo, Kapituła Odznaczeń Krajowej Rady Izb Rolniczych nadała odznaczenia osobom zasłużonym dla samorządu rolniczego.  Odznaczenia otrzymali m.in.:

Złotą Odznakę KRIR:

  • Jan Krzysztof Ardanowski
  • Marek Froelich
  • Gabriel Janowski
  • Krzysztof Jurgiel
  • Stanisław Kalemba
  • Michał Lipiński
  • Jolanta Pisarska
  • Katarzyna Szczepaniak
  • Romuald Tański

Srebrną Odznakę KRIR:

  • Ryszard Borys
  • Wiesław Burzyński
  • Gustaw Jędrejek
  • Jerzy Kuzański
  • Agnieszka Łodej
  • Grzegorz Pszczoła
  • Stanisław Stanik

Brązową Odznakę KRIR:

  • Hanna Chodkowska
  • Rafał Mładanowicz
  • Barbara Laskowska
  • Urszula Solińska - Marek
  • Kamila Grabowska

 


Początki izb rolniczych w Europie przypadają na początek XIX wieku. Ważne miejsce w historii formowania się samorządu rolniczego w Europie odegrała Francja i Niemcy. Pierwsza izba rolnicza na ziemiach polskich powstała w Poznaniu w roku 1895. Inicjatywa utworzenia tej izby, która przyjęła nazwę Wielkopolskiej Izby Rolniczej wyszła od Niemców, a podstawę prawną do jej funkcjonowania stanowiła pruska ustawa o izbach rolniczych. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku historię izb rolniczych można podzielić na trzy okresy. W pierwszym okresie, obejmującym lata 1918 – 1928, zachodnio-polskie izby rolnicze zrobiły bardzo dużo dla podniesienia na swoich terenach techniki produkcji rolniczej i hodowlanej oraz dla oświaty rolniczej. Zasadnicze znaczenie dla rozwoju samorządu rolniczego w Polsce miało rozporządzenie Prezydenta RP o izbach rolniczych z dnia 22 marca 1928 roku. Rozporządzenie to otworzyło drugi okres, ważny w historii polskich izb rolniczych. Według rozporządzenia z 1928 roku izba rolnicza została zdefiniowana jako jednostka samorządu gospodarczego i osoba publiczno-prawna, działająca na obszarze jednego województwa i w granicach ustaw państwowych oraz własnego statutu. Na podstawie rozporządzenia instytucja izb rolniczych została wprowadzona na obszarze całego państwa. Trzeci etap formowania się izb rolniczych wiązał się z nowelizacją ustawy o izbach rolniczych z dnia 27 października 1932 roku. W nowelizacji ustawy nie uległy zmianie zasadnicze kompetencje izb rolniczych, zostały one jedynie rozszerzone. Pracę izb rolniczych przerwał wybuch II wojny światowej. Po zakończeniu II wojny światowej już w marcu 1945 roku rozpoczęła swoją działalność Wojewódzka Izba Rolnicza w Poznaniu. Obok izby poznańskiej działalność prowadziły także inne izby rolnicze jednak niektóre z nich np. warszawska, kielecka i białostocka pozostały jedynie na etapie organizacyjnym. Przede wszystkim pracę izb rolniczych utrudniały przeszkody natury politycznej. Przemiany roku 1989 odrodziły nadzieje środowiska rolniczego na wznowienie działalności własnego samorządu, po 50-letnim okresie niebytu za rządów PRL. Efektem kilkuletnich starań była uchwalona 14 grudnia 1995 roku ustawa o izbach rolniczych, która stworzyła podstawy prawne do przeprowadzenia demokratycznych wyborów i wyłonienia organów samorządu rolniczego. Następnym etapem była nowelizacja ustawy o izbach rolniczych z dnia 21 czerwca 2001 roku, która przyniosła rozszerzenie zakresu kompetencji samorządu rolniczego oraz wprowadziła zmiany w jego strukturze organizacyjnej.

Źródlo: TopAgrar, KRIR

 

KRIR - Jubileusz 25.lecia izb rolniczych

List Prezydenta RP z okazji jubileuszu 125-lecia powstania pierwszej izby rolniczej w Polsce

TopAgrar: Uroczystości Jubileuszu 25-lecia Izb Rolniczych

TopAgrar: Ważni goście na 25-leciu Izb Rolniczych w Auli Kryształowej na SGGW

MRIRW: Jubileusz Izb Rolniczych

KOWR: Jubileusz Izb Rolniczych

W związku z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (znanym też jako „RODO”) pragniemy poinformować Cię, w jaki sposób przetwarzane są dane osobowe pozostawiane przez Ciebie podczas korzystania z portalu lir.lublin.pl. Wszystkie informacje na ten temat znajdziesz w zakładce Ochrona danych osobowych. Klikając „Kontynuuj”, zamykając ten komunikat lub przechodząc do portalu wyrażasz zgodę na przetwarzanie tych danych, w tym w plikach cookies, przez Lubelską Izbę Rolniczą. Wyrażenie zgody jest dobrowolne i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach przeglądarki.